Artykaina
Synonimy: Chlorowodorek artykainy
Artykaina to miejscowo działający środek znieczulający z grupy amidów. Działa poprzez blokowanie przewodzenia impulsów nerwowych, co prowadzi do znieczulenia obszaru poddanego zabiegowi. Dzięki temu pacjent nie odczuwa bólu podczas procedur stomatologicznych. W skład preparatów z artykainą często wchodzi adrenalina, która pomaga wydłużyć czas działania leku i zmniejszyć jego wchłanianie do krwi, co zwiększa bezpieczeństwo i skuteczność znieczulenia.
Profil bezpieczeństwa
Brak preparatu jednoskładnikowego w rejestrze.
Agregat liczymy wyłącznie z produktów zawierających tę jedną substancję — inaczej opisywałby połączenie, a nie cząsteczkę.
Preparaty złożone (10) mogą posiadać inny profil bezpieczeństwa i nie wchodzą do tego zestawienia.
Preparaty zawierające artykainę
8 preparatów w 10 wariantach (0 jednoskładnikowych, 10 złożonych), zgrupowane z 10 pozwoleń w rejestrze.
10 wariantów w rejestrze
Preparaty pozajelitowe · pozajelitowo10
Lista nie jest potwierdzeniem zamienności — moc, postać i droga podania bywają różne. Dopłata pochodzi z wykazu refundacyjnego i nie jest ceną detaliczną.
Interakcje z artykainą21
Zweryfikowanych: 8 z 21 par. Kolejność: najpierw zweryfikowane, potem najwyższy poziom istotności.
-
Niezalecane jednoczesne stosowanie w tym samym dniu ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych.
-
Uwzględnienie wydłużonego działania znieczulającego przy jednoczesnym stosowaniu. Rozważenie modyfikacji dawkowania.
-
Kontrola ciśnienia tętniczego krwi i rytmu serca podczas jednoczesnego stosowania. Rozważenie modyfikacji dawkowania.
-
Stosowanie u pacjentów z nużliwością mięśni leczonych neostygminą ograniczone do wyjątkowych przypadków. Rozważenie modyfikacji dawkowania.
-
Monitorowanie głębokości blokady nerwowo-mięśniowej. Rozważenie modyfikacji dawkowania.
-
Rozważenie modyfikacji dawkowania.
-
Rozważenie modyfikacji dawkowania.
-
Brak szczególnych zaleceń.
Pokaż pozostałe interakcje (13)
-
Przed zabiegiem chirurgicznym z użyciem znieczulenia miejscowego pacjent informuje lekarza anestezjologa o przyjmowaniu doksepiny.
-
Jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.
-
Niezalecane łączne stosowanie ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności i poważnych zaburzeń kardiologicznych oraz neurologicznych.
-
Niezalecane jednoczesne stosowanie lidokainy z innymi lekami miejscowo znieczulającymi.
-
Monitorowanie objawów toksyczności.
-
Unikanie jednoczesnego stosowania u pacjentów z miastenią ze względu na możliwość znaczącego zmniejszenia skuteczności bromku distygminy i pogorszenia stanu klinicznego.
-
Kontrola kliniczna pod kątem objawów toksyczności.
-
Monitorowanie pod kątem nasilonych efektów działania obu leków.
-
Monitorowanie ciśnienia krwi i stanu klinicznego.
-
Monitorowanie skuteczności leczenia pirydostygminą oraz obserwacja potencjalnych działań niepożądanych podczas jednoczesnego stosowania.
-
Ostrożność podczas jednoczesnego stosowania propafenonu z lekami znieczulającymi miejscowo. Monitorowanie pod kątem wystąpienia działań niepożądanych.
-
Kontrola kliniczna pod kątem objawów toksyczności.
-
Brak szczególnych zaleceń.
Artykaina może nasilać działanie innych miejscowo znieczulających środków oraz leków uspokajających, dlatego ich łączne stosowanie wymaga zmniejszenia dawek. Ponadto, adrenalina zawarta w preparatach może wchodzić w interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi, beta-adrenolitykami, inhibitorami MAO oraz innymi lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta.
Baza interakcji może nie obejmować wszystkich możliwych połączeń. Brak wyniku nie oznacza braku interakcji.
Przeciwwskazania
Artykaina nie powinna być stosowana u osób uczulonych na artykainę, inne amidowe środki znieczulające, adrenalinę lub składniki pomocnicze preparatu. Stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z niekontrolowaną padaczką.
Środki ostrożności
Artykaina może być stosowana u kobiet w ciąży i matek karmiących, jednak tylko po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka. Adrenalina i artykaina przenikają przez łożysko, ale artykaina w mniejszym stopniu niż inne środki znieczulające. W okresie karmienia piersią zwykle nie ma potrzeby przerywania karmienia po zastosowaniu artykainy.
Lek może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, dlatego po zabiegu warto unikać takich czynności do czasu ustąpienia działania leku i powrotu pełnej sprawności.
Artykaina może wchodzić w interakcje z alkoholem i lekami działającymi na układ nerwowy, dlatego stosowanie ich razem wymaga ostrożności. Lek może być stosowany u osób starszych oraz z niewydolnością nerek i wątroby, jednak z zachowaniem szczególnej ostrożności i monitorowaniem stanu pacjenta.
Ciąża i laktacja
Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu artykainy i adrenaliny na ciążę czy rozwój płodu. U kobiet w ciąży lek można stosować tylko po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka. Artykaina przenika przez łożysko, ale w mniejszym stopniu niż inne środki znieczulające.
Dzieci
Artykaina jest stosowana u dzieci powyżej 4 lat lub o masie ciała powyżej 20 kg. Dawkowanie jest dostosowane do wieku i masy ciała, a bezpieczeństwo stosowania u dzieci jest podobne do dorosłych. U młodszych dzieci brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa.
Prowadzenie pojazdów
Po zastosowaniu artykainy mogą wystąpić zawroty głowy, zmęczenie lub zaburzenia widzenia, dlatego zaleca się, aby pacjenci po zabiegu nie prowadzili pojazdów ani nie obsługiwali maszyn do czasu ustąpienia tych objawów.
Jak działa
Artykaina działa poprzez blokowanie kanałów sodowych w błonach nerwowych, co uniemożliwia przewodzenie impulsów nerwowych. Dzięki temu impulsy bólowe nie docierają do mózgu, co powoduje efekt znieczulenia. Dodatkowo adrenalina zwęża naczynia krwionośne, co wydłuża czas działania artykainy i ogranicza jej wchłanianie do krwi.
Wskazania
- Znieczulenie nasiękowe i przewodowe w zabiegach stomatologicznych u dorosłych, młodzieży i dzieci powyżej 4 lat lub o masie ciała powyżej 20 kg.
- Wskazania obejmują różne procedury stomatologiczne, takie jak ekstrakcje, chirurgia miazgi, usuwanie kamienia nazębnego czy inne zabiegi wymagające miejscowego znieczulenia.
Dawkowanie
Dawkowanie artykainy ustala się indywidualnie, stosując najmniejszą skuteczną dawkę dla danego pacjenta i zabiegu. Zazwyczaj u dorosłych stosuje się 1 wkład roztworu o objętości około 1,7-1,8 ml, ale w przypadku większych zabiegów można podać więcej dawek, nie przekraczając maksymalnej dawki 7 mg/kg masy ciała, nie więcej niż 500 mg artykainy.
Dostępne postaci
- Roztwory do wstrzykiwań o stężeniu artykainy 40 mg/ml z różną zawartością adrenaliny, np. 0,005 mg/ml, 0,006 mg/ml, 0,01 mg/ml oraz 0,012 mg/ml (równoważne 5-12 mikrogramów adrenaliny na ml).
- Wkłady o objętości około 1,7-1,8 ml, zawierające od 68 do 72 mg artykainy chlorowodorku i odpowiednią dawkę adrenaliny.
- Preparaty różnią się zawartością adrenaliny, co pozwala dostosować dawkę do potrzeb pacjenta i rodzaju zabiegu, np. mniejsze stężenie adrenaliny jest wskazane u pacjentów z chorobami serca.
- Niektóre preparaty zawierają dodatkowo substancje pomocnicze, takie jak sodu pirosiarczyn czy chlorek sodu, które mogą mieć znaczenie przy alergiach.
Działania niepożądane
- Zaburzenia układu nerwowego: neuropatia, zdrętwienie, przeczulica, ból głowy, uczucie pieczenia, drgawki.
- Zaburzenia serca i naczyń: bradykardia, tachykardia, kołatania serca, niedociśnienie, nadciśnienie.
- Miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia: ból, obrzęk, zaczerwienienie, martwica tkanek.
- Zaburzenia alergiczne: reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny.
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty, biegunka.
Działania niepożądane są zwykle zależne od dawki i mogą być przejściowe.
Przedawkowanie
Przedawkowanie artykainy może powodować objawy neurologiczne takie jak zawroty głowy, pobudzenie, drgawki, a także problemy z oddychaniem i zaburzenia sercowo-naczyniowe, włącznie z zatrzymaniem krążenia. W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie leczenie, w tym zapewnić drożność dróg oddechowych, podać leki przeciwdrgawkowe i wspomagać funkcje życiowe pacjenta.
Nazwy i synonimy
- Nazwa łacińska (INN)
- articaini hydrochloridum
- Nazwa angielska
- articaine
- Synonimy
- Chlorowodorek artykainy
Źródła i aktualność danych
-
Opis i farmakologia substancji akt. 28.07.2026
Centralna Baza Leków
Rekord z opisem.
-
Preparaty i skład akt. 15.09.2026
Rejestr Produktów Leczniczych (URPL) przez Centralną Bazę Leków
10 pozwoleń → 10 wariantów w 8 preparatach.
-
Refundacja akt. 15.09.2026
Obwieszczenie Ministra Zdrowia (wykaz leków refundowanych) przez Centralną Bazę Leków
Żaden z wariantów w rejestrze nie ma refundowanego opakowania.
-
Interakcje akt. 29.07.2026
Baza interakcji DrWidget (Centralna Baza Leków)
21 par, w tym 8 zweryfikowanych.
-
Zagregowany profil bezpieczeństwa akt. 15.09.2026
Oceny produktowe z Centralnej Bazy Leków, liczone na tej stronie
Brak preparatu jednoskładnikowego — agregatu nie liczymy.
-
Zagregowane wskazania akt. 15.09.2026
Wskazania rejestracyjne produktów (Centralna Baza Leków), liczone na tej stronie
Brak preparatu jednoskładnikowego — agregatu nie liczymy.
Informacje dotyczące konkretnego produktu należy weryfikować w jego aktualnej Charakterystyce Produktu Leczniczego.