Przejdź do treści
Substancja czynna ATC R02AA16

Chlorek benzalkonium

benzalkonii chloridum

Synonimy: Chlorek benzalkoniowy

Chlorek benzalkoniowy należy do grupy czwartorzędowych związków amoniowych i działa jako środek odkażający. Stosowany jest przede wszystkim do zwalczania bakterii i grzybów w jamie ustnej, gardle oraz na skórze, gdzie pomaga łagodzić objawy stanów zapalnych oraz zapobiegać zakażeniom.

Profil bezpieczeństwa

Brak skróconej oceny na poziomie produktów.

Żaden z 2 jednoskładnikowych preparatów nie ma wypełnionej oceny. To nie znaczy, że substancja jest bezpieczna — znaczy, że nie mamy czego zsumować.

Preparaty złożone (4) mogą posiadać inny profil bezpieczeństwa i nie wchodzą do tego zestawienia.

Preparaty zawierające substancję: Chlorek benzalkonium

6 preparatów w 6 wariantach (2 jednoskładnikowe, 4 złożone), zgrupowane z 7 pozwoleń w rejestrze.

Filtry

6 wariantów w rejestrze

Preparaty do stosowania zewnętrznego · zewnętrznie1

Tabletki do ssania · doustnie na błony śluzowe5

Suplementy diety i pozostałe produkty z tą substancją (27)

Produkty spoza rejestru leków. Nie wchodzą do statystyk, agregatu bezpieczeństwa ani wskazań.

Lista nie jest potwierdzeniem zamienności — moc, postać i droga podania bywają różne. Dopłata pochodzi z wykazu refundacyjnego i nie jest ceną detaliczną.

Interakcje z substancją: Chlorek benzalkonium

W bazie DrWidget nie znaleziono obecnie interakcji przypisanych do tej substancji.

  • Nie stosować jednocześnie z mlekiem, ponieważ osłabia to działanie odkażające
  • Nie zaleca się łączenia z innymi produktami leczniczymi bez konsultacji, zwłaszcza w przypadku preparatów do stosowania na skórę

Baza interakcji może nie obejmować wszystkich możliwych połączeń. Brak wyniku nie oznacza braku interakcji.

Wskazania7

Zestawienie wskazań zarejestrowanych w 2 z 2 jednoskładnikowych pozwoleń. Zakres zarejestrowanych wskazań może różnić się między produktami.

Pokaż wszystkie wskazania (1 więcej)

Preparaty złożone (4) są pominięte: ich wskazania dotyczą połączenia substancji, nie tej jednej. Znajdziesz je na kartach konkretnych preparatów.

Klasyfikacja ATC

  1. R Układ oddechowy
  2. R02 Leki stosowane w chorobach gardła
  3. R02A Podgrupa farmakologiczno-terapeutyczna
  4. R02AA Podgrupa chemiczna
  5. R02AA16 Substancja czynna
Kody w preparatach złożonych
R02AA20Kod preparatu złożonego opisuje połączenie substancji, nie tę cząsteczkę.

Inne substancje z grupy R02AA4

Ta sama grupa ATC nie oznacza bezpośredniej zamienności. Substancje z jednej podgrupy chemicznej różnią się dawkowaniem, interakcjami i zarejestrowanymi wskazaniami.

Przeciwwskazania

  • Nadwrażliwość na chlorek benzalkoniowy lub inne składniki produktu
  • Niektóre dziedziczne zaburzenia metabolizmu cukrów (w przypadku pastylek)
  • Nie stosować u dzieci poniżej określonego wieku w zależności od produktu (np. poniżej 1 roku życia przy preparatach na skórę lub poniżej 4-7 lat przy pastylkach)

Środki ostrożności

Chlorek benzalkoniowy nie jest zalecany do stosowania w okresie ciąży i karmienia piersią, jeśli nie jest to konieczne. Nie ma danych o wpływie na prowadzenie pojazdów, jednak nie powinien zaburzać tej zdolności w zalecanych dawkach. Osoby starsze, z chorobami nerek lub wątroby, powinny zachować ostrożność, szczególnie przy produktach zawierających dodatkowe substancje pomocnicze. Nie zaleca się łączenia z alkoholem.

Ciąża i laktacja

Brak wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania chlorku benzalkoniowego u kobiet w ciąży, dlatego powinien być stosowany tylko w razie wyraźnej potrzeby i zgodnie z zaleceniami lekarza.

Dzieci

Niektóre preparaty z chlorkiem benzalkoniowym nie są przeznaczone dla dzieci poniżej określonego wieku, np. 1 roku przy preparatach na skórę, 4 lat przy pastylkach, 7 lat przy niektórych złożonych pastylkach.

Prowadzenie pojazdów

Chlorek benzalkoniowy nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, jeśli jest stosowany zgodnie z zaleceniami.

Jak działa

Chlorek benzalkoniowy działa poprzez niszczenie błon komórkowych bakterii i grzybów, prowadząc do ich śmierci. Jego działanie obejmuje szerokie spektrum drobnoustrojów, w tym bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne oraz niektóre grzyby.

Wskazania

  • Leczenie stanów zapalnych jamy ustnej, gardła i dziąseł
  • Łagodzenie bólu gardła i chrypki
  • Odkażanie niewielkich ran i skóry
  • Nieprzyjemny zapach z ust, nieświeży oddech

Dawkowanie

Najczęściej zalecana dawka dla dorosłych to 1 pastylka do ssania co 2-3 godziny, maksymalnie do 8 pastylek na dobę. W przypadku preparatów do stosowania na skórę lub rany, dawkę i częstotliwość należy dostosować do zaleceń dla konkretnego produktu.

Dostępne postaci

  • Pastylki twarde do ssania: 1 mg lub 1,2 mg chlorku benzalkoniowego w jednej pastylce
  • Roztwory na skórę (do dezynfekcji rąk lub ran): 0,3 g/100 g lub 2 mg/ml
  • Aerozole na skórę: 2 mg/ml
  • Preparaty złożone: w połączeniu z heksylorezorcynolem (np. pastylki twarde: 2,5 mg heksylorezorcynolu + 1,2 mg chlorku benzalkoniowego)
  • Preparaty z alkoholem izopropylowym i kwasem undecylenowym (np. roztwór na skórę)

Działania niepożądane

  • Możliwe reakcje nadwrażliwości, w tym podrażnienie skóry, śluzówek lub gardła
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka) przy przyjęciu większych dawek
  • Bardzo rzadko – reakcje alergiczne lub miejscowe podrażnienia skóry

Przedawkowanie

Przedawkowanie chlorku benzalkoniowego jest bardzo mało prawdopodobne przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami, ale przyjęcie zbyt dużych ilości może powodować nudności, wymioty lub biegunkę. W razie przypadkowego połknięcia dużych ilości, należy skonsultować się z lekarzem.

Nazwy i synonimy

Nazwa łacińska (INN)
benzalkonii chloridum
Synonimy
Chlorek benzalkoniowy

Źródła i aktualność danych

  • Opis i farmakologia substancji akt. 28.07.2026

    Centralna Baza Leków

    Rekord z opisem.

  • Preparaty i skład akt. 12.09.2026

    Rejestr Produktów Leczniczych (URPL) przez Centralną Bazę Leków

    7 pozwoleń → 6 wariantów w 6 preparatach.

  • Refundacja akt. 12.09.2026

    Obwieszczenie Ministra Zdrowia (wykaz leków refundowanych) przez Centralną Bazę Leków

    Żaden z wariantów w rejestrze nie ma refundowanego opakowania.

  • Interakcje

    Baza interakcji DrWidget (Centralna Baza Leków)

    Brak pary przypisanej do tej substancji.

  • Zagregowany profil bezpieczeństwa akt. 12.09.2026

    Oceny produktowe z Centralnej Bazy Leków, liczone na tej stronie

    Podstawa: 2 preparaty jednoskładnikowe (po jednym rekordzie na produkt); najszersze zagadnienie ma ocenę w 0 z nich. Warianty złożone (4) nie wchodzą do agregatu.

  • Zagregowane wskazania akt. 12.09.2026

    Wskazania rejestracyjne produktów (Centralna Baza Leków), liczone na tej stronie

    2 z 2 preparatów jednoskładnikowych ma zapisane wskazania rejestracyjne.

Informacje dotyczące konkretnego produktu należy weryfikować w jego aktualnej Charakterystyce Produktu Leczniczego.