Przejdź do treści
Substancja czynna ATC A01AB03

Chlorheksydyna

chlorhexidini digluconatis solutio chlorhexidine

Synonimy: Roztwór diglukonianu chlorheksydyny · Glukonian chlorheksydyny · Diglukonian chlorheksydyny · Dichlorowodorek chlorheksydyny

Chlorheksydyna należy do grupy antyseptyków i dezynfektantów. Jej głównym zadaniem jest hamowanie wzrostu i niszczenie bakterii, grzybów oraz niektórych wirusów na powierzchni skóry, błon śluzowych i w jamie ustnej. Mechanizm działania polega na uszkadzaniu błony komórkowej drobnoustrojów, co prowadzi do ich śmierci.

Profil bezpieczeństwa

Policzone z 4 preparatów jednoskładnikowych.

Ciąża
Można
Zgodna ocena w 2 z 4 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).
Laktacja
Można
Zgodna ocena w 2 z 4 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).
Prowadzenie pojazdów
Można
Zgodna ocena w 1 z 4 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).
Dzieci
Ostrożnie
Zgodna ocena w 2 z 4 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).
Seniorzy
Można
Zgodna ocena w 1 z 4 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).
Niewydolność nerek
Można
Zgodna ocena w 1 z 4 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).
Niewydolność wątroby
Można
Zgodna ocena w 1 z 4 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).

Brak skróconej oceny na poziomie produktów: alkohol.

Preparaty złożone (14) mogą posiadać inny profil bezpieczeństwa i nie wchodzą do tego zestawienia.

Preparaty zawierające chlorheksydynę

17 preparatów w 18 wariantach (4 jednoskładnikowe, 14 złożonych), zgrupowane z 19 pozwoleń w rejestrze.

Filtry

18 wariantów w rejestrze strona 1 z 2

Aerozole · doustnie na błony śluzowe2

Preparaty do stosowania zewnętrznego · doustnie na błony śluzowe1

  • Corsodyl 0,2% w/v
    OTC

    Perrigo Poland Płyn do stosowania w jamie ustnej doustnie na błony śluzowe 1 opakowanie

Preparaty do stosowania zewnętrznego · zewnętrznie8

Tabletki do ssania · doustnie na błony śluzowe1

Suplementy diety i pozostałe produkty z tą substancją (75)

Produkty spoza rejestru leków. Nie wchodzą do statystyk, agregatu bezpieczeństwa ani wskazań.

Lista nie jest potwierdzeniem zamienności — moc, postać i droga podania bywają różne. Dopłata pochodzi z wykazu refundacyjnego i nie jest ceną detaliczną.

Interakcje z chlorheksydyną5

Zweryfikowanych: 1 z 5 par. Kolejność: najpierw zweryfikowane, potem najwyższy poziom istotności.

  • Tetryzolina niska zweryfikowana

    Konsultacja lekarska przed jednoczesnym zastosowaniem w formie okulistycznej.

  • Estradiol niska niezweryfikowana

    Unikanie stosowania chlorheksydyny w miejscu aplikacji estradiolu podawanego przezskórnie.

  • Jodopowidon niska niezweryfikowana

    Unikanie jednoczesnego albo późniejszego stosowania z innymi środkami antyseptycznymi. Monitorowanie skuteczności leczenia, jeśli połączenie jest stosowane.

  • Karbomer niska niezweryfikowana

    Odstęp czasowy pomiędzy podaniem kolejnych produktów leczniczych do oka. Karbomer stosowany jako ostatni.

  • Ofloksacyna niska niezweryfikowana

    Odstęp czasowy między podaniem poszczególnych leków okulistycznych.

  • Chlorheksydyna może tracić skuteczność w kontakcie z mydłami, detergentami anionowymi i jonami chlorkowymi
  • Nie zaleca się równoczesnego stosowania z innymi antyseptykami miejscowymi

Baza interakcji może nie obejmować wszystkich możliwych połączeń. Brak wyniku nie oznacza braku interakcji.

Wskazania16

Zestawienie wskazań zarejestrowanych w 2 z 4 jednoskładnikowych pozwoleń. Zakres zarejestrowanych wskazań może różnić się między produktami.

Pokaż wszystkie wskazania (10 więcej)

Preparaty złożone (14) są pominięte: ich wskazania dotyczą połączenia substancji, nie tej jednej. Znajdziesz je na kartach konkretnych preparatów.

Klasyfikacja ATC

  1. A Przewód pokarmowy i metabolizm
  2. A01 Preparaty stomatologiczne
  3. A01A Podgrupa farmakologiczno-terapeutyczna
  4. A01AB Podgrupa chemiczna
  5. A01AB03 Substancja czynna
Kody w preparatach jednoskładnikowych
A01AB03 · D08AC · D08AC02
Kody w preparatach złożonych
R02AA05 · D08AC52 · R02AA · D08AC02Kod preparatu złożonego opisuje połączenie substancji, nie tę cząsteczkę.

Inne substancje z grupy A01AB5

Ta sama grupa ATC nie oznacza bezpośredniej zamienności. Substancje z jednej podgrupy chemicznej różnią się dawkowaniem, interakcjami i zarejestrowanymi wskazaniami.

Przeciwwskazania

  • Nadwrażliwość na chlorheksydynę lub inne składniki produktu
  • Nie stosować na otwarte rany, oparzenia, uszkodzoną skórę lub do odkażania jam ciała
  • Nie stosować u dzieci w wieku poniżej 6 lub 12 lat (w zależności od postaci leku)

Środki ostrożności

Chlorheksydyna nie jest zalecana dla kobiet w ciąży i karmiących piersią bez konsultacji z lekarzem, szczególnie w postaci preparatów zawierających alkohol. Substancja nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Może być stosowana u osób starszych, ale należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami wątroby, nerek lub u noworodków i niemowląt, u których ryzyko działań niepożądanych jest większe. W przypadku produktów zawierających alkohol należy zwrócić uwagę na możliwe interakcje z alkoholem etylowym.

Ciąża i laktacja

Stosowanie chlorheksydyny w ciąży powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści przewyższają ryzyko. Szczególną ostrożność należy zachować przy preparatach zawierających alkohol.

Dzieci

Niektóre postacie chlorheksydyny nie są przeznaczone dla dzieci poniżej 6 lub 12 lat, a w przypadku noworodków i niemowląt ryzyko działań niepożądanych jest większe. Wskazane jest stosowanie tylko wtedy, gdy jest to konieczne i brak innych możliwości.

Prowadzenie pojazdów

Chlorheksydyna nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów ani obsługi maszyn.

Jak działa

Chlorheksydyna działa poprzez niszczenie błon komórkowych bakterii i grzybów, co prowadzi do ich śmierci. W niższych stężeniach działa bakteriostatycznie, a w wyższych – bakteriobójczo. Jest skuteczna wobec wielu bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych oraz niektórych grzybów i wirusów.

Wskazania

  • Leczenie objawów zapalenia gardła, jamy ustnej i krtani
  • Hamowanie tworzenia się płytki nazębnej i wspomaganie leczenia zapalenia dziąseł
  • Odkażanie skóry i rąk przed zabiegami chirurgicznymi
  • Odkażanie błon śluzowych przed zabiegami ginekologicznymi i położniczymi

Dawkowanie

W przypadku tabletek do ssania u dorosłych najczęściej stosuje się 1 tabletkę co kilka godzin, nie przekraczając 8-10 tabletek na dobę. Roztwory do płukania jamy ustnej zazwyczaj stosuje się 1-3 razy dziennie, płucząc jamę ustną przez 1 minutę. W przypadku płynów na skórę i roztworów do dezynfekcji stosowanie odbywa się zgodnie z zaleceniami na opakowaniu i jest zazwyczaj jednorazowe lub powtarzane według potrzeby.

Dostępne postaci

  • Tabletki do ssania – 5 mg chloroheksydyny dichlorowodorku, często w połączeniu z innymi substancjami (np. benzokaina, lidokaina, kwas askorbowy)
  • Płyn do płukania jamy ustnej – 0,2% roztwór glukonianu chloroheksydyny, 1,2 mg/ml diglukonianu chloroheksydyny
  • Aerozol do stosowania w jamie ustnej – 0,18 mg diglukonianu chloroheksydyny na dawkę, w połączeniu z lidokainą
  • Płyn na skórę – 0,5% diglukonian chloroheksydyny, 4% diglukonian chloroheksydyny
  • Roztwór na błony śluzowe – 1,5 g chloroheksydyny diglukonianu na 100 g roztworu, często z dodatkiem etanolu i nadtlenku wodoru
  • Płyn do dezynfekcji pola operacyjnego i rąk – 0,5% chloroheksydyny diglukonianu w alkoholu etylowym
  • Preparaty złożone – z izopropanolem i nadtlenkiem wodoru, do dezynfekcji skóry

Chlorheksydyna występuje także w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, takimi jak benzokaina, lidokaina, kwas askorbowy, izopropanol czy nadtlenek wodoru.

Działania niepożądane

  • Reakcje alergiczne, wysypka, pokrzywka
  • Podrażnienie błony śluzowej jamy ustnej, pieczenie, uczucie drętwienia języka
  • Przebarwienia zębów i języka (zazwyczaj odwracalne)
  • Zmiana smaku, suchość w ustach
  • Bardzo rzadko – wstrząs anafilaktyczny

Przedawkowanie

Przedawkowanie chlorheksydyny jest mało prawdopodobne, ponieważ słabo się wchłania z przewodu pokarmowego. W przypadku przyjęcia zbyt dużej dawki mogą wystąpić nudności, wymioty lub objawy zatrucia alkoholem (w preparatach z etanolem). W razie podejrzenia przedawkowania zalecane jest leczenie objawowe i obserwacja.

Nazwy i synonimy

Nazwa łacińska (INN)
chlorhexidini digluconatis solutio
Nazwa angielska
chlorhexidine
Synonimy
Roztwór diglukonianu chlorheksydyny · Glukonian chlorheksydyny · Diglukonian chlorheksydyny · Dichlorowodorek chlorheksydyny

Źródła i aktualność danych

  • Opis i farmakologia substancji akt. 28.07.2026

    Centralna Baza Leków

    Rekord z opisem.

  • Preparaty i skład akt. 17.09.2026

    Rejestr Produktów Leczniczych (URPL) przez Centralną Bazę Leków

    19 pozwoleń → 18 wariantów w 17 preparatach.

  • Refundacja akt. 17.09.2026

    Obwieszczenie Ministra Zdrowia (wykaz leków refundowanych) przez Centralną Bazę Leków

    Żaden z wariantów w rejestrze nie ma refundowanego opakowania.

  • Interakcje akt. 29.07.2026

    Baza interakcji DrWidget (Centralna Baza Leków)

    5 par, w tym 1 zweryfikowanych.

  • Zagregowany profil bezpieczeństwa akt. 17.09.2026

    Oceny produktowe z Centralnej Bazy Leków, liczone na tej stronie

    Podstawa: 4 preparaty jednoskładnikowe (po jednym rekordzie na produkt); najszersze zagadnienie ma ocenę w 2 z nich. Warianty złożone (14) nie wchodzą do agregatu.

  • Zagregowane wskazania akt. 17.09.2026

    Wskazania rejestracyjne produktów (Centralna Baza Leków), liczone na tej stronie

    2 z 4 preparatów jednoskładnikowych ma zapisane wskazania rejestracyjne.

Informacje dotyczące konkretnego produktu należy weryfikować w jego aktualnej Charakterystyce Produktu Leczniczego.