Przejdź do treści
Substancja czynna ATC R05CA03

Gwajafenezyna

guaifenesinum guaifenesin

Synonimy: Guaifenesin

Gwajafenezyna to środek wykrztuśny, który ułatwia odkrztuszanie zalegającej wydzieliny w drogach oddechowych. Działa poprzez rozrzedzanie śluzu i zwiększanie jego objętości, co pomaga złagodzić kaszel oraz ułatwia usuwanie wydzieliny z oskrzeli i tchawicy. Substancja ta należy do grupy leków wykrztuśnych i jest stosowana przede wszystkim w leczeniu objawów przeziębienia oraz infekcji dróg oddechowych, którym towarzyszy kaszel z trudną do usunięcia wydzieliną.

Profil bezpieczeństwa

Policzone z 2 preparatów jednoskładnikowych.

Ciąża
Rozbieżne
Zalecenia różnią się między produktami.
Laktacja
Rozbieżne
Zalecenia różnią się między produktami.
Alkohol
Ostrożnie
Zgodna ocena w 1 z 2 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).
Prowadzenie pojazdów
Ostrożnie
Zgodna ocena w 2 z 2 produktów.
Dzieci
Ostrożnie
Zgodna ocena w 2 z 2 produktów.
Niewydolność wątroby
Ostrożnie
Zgodna ocena w 1 z 2 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).

Brak skróconej oceny na poziomie produktów: seniorzy i niewydolność nerek.

Preparaty złożone (8) mogą posiadać inny profil bezpieczeństwa i nie wchodzą do tego zestawienia.

Preparaty zawierające gwajafenezynę

8 preparatów w 10 wariantach (2 jednoskładnikowe, 8 złożonych), zgrupowane z 12 pozwoleń w rejestrze.

Filtry

10 wariantów w rejestrze

Postacie płynne doustne · doustnie3

Postacie stałe do przygotowania postaci płynnych · doustnie3

Tabletki o niemodyfikowanym uwalnianiu · doustnie4

Lista nie jest potwierdzeniem zamienności — moc, postać i droga podania bywają różne. Dopłata pochodzi z wykazu refundacyjnego i nie jest ceną detaliczną.

Interakcje z gwajafenezyną2

Zweryfikowanych: 0 z 2 par. Kolejność: najpierw zweryfikowane, potem najwyższy poziom istotności.

  • Butamirat istotna niezweryfikowana

    Jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zalegania wydzieliny i pogorszenia stanu pacjenta.

  • Erdosteina umiarkowana niezweryfikowana

    Niezalecane rutynowe łączenie leków sekretolitycznych, szczególnie przed nocnym spoczynkiem.

Gwajafenezyna może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami, zwłaszcza gdy jest stosowana w preparatach złożonych. Może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych (np. oznaczenia kwasu wanilinomigdałowego w moczu). Ostrożność należy zachować przy stosowaniu z lekami nasennymi, środkami zwiotczającymi mięśnie lub innymi preparatami zawierającymi składniki o podobnym działaniu.

Baza interakcji może nie obejmować wszystkich możliwych połączeń. Brak wyniku nie oznacza braku interakcji.

Wskazania2

Zestawienie wskazań zarejestrowanych w 2 z 2 jednoskładnikowych pozwoleń. Zakres zarejestrowanych wskazań może różnić się między produktami.

Preparaty złożone (8) są pominięte: ich wskazania dotyczą połączenia substancji, nie tej jednej. Znajdziesz je na kartach konkretnych preparatów.

Klasyfikacja ATC

  1. R Układ oddechowy
  2. R05 Leki stosowane w kaszlu i przeziębieniu
  3. R05C Podgrupa farmakologiczno-terapeutyczna
  4. R05CA Podgrupa chemiczna
  5. R05CA03 Substancja czynna
Kody w preparatach złożonych
N02BE51 · R03DA54 · R05X · N02BE71Kod preparatu złożonego opisuje połączenie substancji, nie tę cząsteczkę.

Inne substancje z grupy R05CA3

Ta sama grupa ATC nie oznacza bezpośredniej zamienności. Substancje z jednej podgrupy chemicznej różnią się dawkowaniem, interakcjami i zarejestrowanymi wskazaniami.

Przeciwwskazania

Stosowanie gwajafenezyny jest przeciwwskazane w przypadku uczulenia na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Inne ważne przeciwwskazania to: ciężkie zaburzenia wątroby lub nerek, niektóre choroby serca, jaskra, nadczynność tarczycy, cukrzyca, dzieci poniżej 6 lub 12 lat (w zależności od preparatu), a także przyjmowanie niektórych leków, np. inhibitorów MAO.

Środki ostrożności

Gwajafenezyna nie powinna być stosowana przez kobiety w ciąży i karmiące piersią, chyba że lekarz zaleci inaczej. W niektórych preparatach obecność alkoholu może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn. Substancja ta może być niewskazana dla osób starszych, pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek, a także dla osób z przewlekłymi chorobami układu oddechowego. Spożywanie alkoholu w trakcie stosowania gwajafenezyny może zwiększać ryzyko działań niepożądanych.

Ciąża i laktacja

Gwajafenezyna nie powinna być stosowana w czasie ciąży, chyba że lekarz uzna to za konieczne. W wielu preparatach jej stosowanie w ciąży jest przeciwwskazane.

Dzieci

Nie wszystkie preparaty z gwajafenezyną są odpowiednie dla dzieci. Najczęściej nie zaleca się jej stosowania u dzieci poniżej 6 lub 12 roku życia, w zależności od preparatu i jego składu.

Prowadzenie pojazdów

Niektóre preparaty z gwajafenezyną mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługę maszyn, szczególnie ze względu na obecność alkoholu lub możliwość wystąpienia senności i zawrotów głowy.

Jak działa

Gwajafenezyna rozrzedza śluz w drogach oddechowych, zwiększa jego objętość i pobudza jego wydzielanie, co ułatwia odkrztuszanie i łagodzi kaszel. Mechanizm działania polega na drażnieniu błony śluzowej żołądka lub bezpośrednim wpływie na gruczoły wydzielnicze, choć nie jest on do końca poznany.

Wskazania

  • Leczenie kaszlu związanego z przeziębieniem i infekcjami dróg oddechowych
  • Kaszel z nadmiarem trudnej do odkrztuszenia wydzieliny
  • Objawowe leczenie przeziębienia, grypy, nieżytu nosa, bólu gardła (w połączeniach z innymi substancjami)
  • Leczenie duszności i kaszlu w astmie, przewlekłym zapaleniu oskrzeli oraz przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (w połączeniu z teofiliną)

Dawkowanie

Najczęściej stosowane dawki syropu to 100-125 mg gwajafenezyny w 5 ml dla dzieci i dorosłych, podawane 3-4 razy dziennie. W przypadku tabletek lub preparatów złożonych, dawkowanie zależy od wieku pacjenta i składu leku. Dawkowanie należy dostosować do wieku oraz masy ciała, a preparat przyjmować zgodnie z zaleceniami na opakowaniu lub wskazaniami lekarza.

Dostępne postaci

  • Syrop: 100 mg/5 ml, 125 mg/5 ml, 30 mg/5 ml (w połączeniu z teofiliną), 200 mg/5 ml (w połączeniu z innymi substancjami)
  • Tabletki powlekane: 100 mg, 200 mg (z paracetamolem i innymi składnikami), 325 mg (w połączeniu z paracetamolem)
  • Kapsułki twarde: 100 mg (w połączeniu z paracetamolem i fenylefryną)
  • Proszek do sporządzania roztworu doustnego (saszetki): 200 mg, 100 mg (z paracetamolem i fenylefryną)

Gwajafenezyna występuje także w preparatach złożonych z innymi substancjami, takimi jak paracetamol, fenylefryna, dekstrometorfan, pseudoefedryna czy teofilina.

Działania niepożądane

  • Nudności, wymioty, biegunka
  • Bóle brzucha, uczucie dyskomfortu w żołądku
  • Zawroty i bóle głowy
  • Reakcje alergiczne: wysypka, pokrzywka, świąd
  • Rzadziej: senność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, duszność

Przedawkowanie

Objawy przedawkowania gwajafenezyny to najczęściej nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, senność lub zawroty głowy. W przypadku znacznego przedawkowania mogą pojawić się poważniejsze objawy, takie jak pobudzenie, dezorientacja, a nawet depresja oddechowa lub powstawanie kamieni nerkowych. W razie podejrzenia przedawkowania należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Nazwy i synonimy

Nazwa łacińska (INN)
guaifenesinum
Nazwa angielska
guaifenesin
Synonimy
Guaifenesin

Źródła i aktualność danych

  • Opis i farmakologia substancji akt. 28.07.2026

    Centralna Baza Leków

    Rekord z opisem.

  • Preparaty i skład akt. 17.09.2026

    Rejestr Produktów Leczniczych (URPL) przez Centralną Bazę Leków

    12 pozwoleń → 10 wariantów w 8 preparatach.

  • Refundacja akt. 17.09.2026

    Obwieszczenie Ministra Zdrowia (wykaz leków refundowanych) przez Centralną Bazę Leków

    Żaden z wariantów w rejestrze nie ma refundowanego opakowania.

  • Interakcje akt. 29.07.2026

    Baza interakcji DrWidget (Centralna Baza Leków)

    2 pary, w tym 0 zweryfikowanych.

  • Zagregowany profil bezpieczeństwa akt. 17.09.2026

    Oceny produktowe z Centralnej Bazy Leków, liczone na tej stronie

    Podstawa: 2 preparaty jednoskładnikowe (po jednym rekordzie na produkt); najszersze zagadnienie ma ocenę w 2 z nich. Warianty złożone (8) nie wchodzą do agregatu.

  • Zagregowane wskazania akt. 17.09.2026

    Wskazania rejestracyjne produktów (Centralna Baza Leków), liczone na tej stronie

    2 z 2 preparatów jednoskładnikowych ma zapisane wskazania rejestracyjne.

Informacje dotyczące konkretnego produktu należy weryfikować w jego aktualnej Charakterystyce Produktu Leczniczego.