Gwajafenezyna to środek wykrztuśny, który ułatwia odkrztuszanie zalegającej wydzieliny w drogach oddechowych. Działa poprzez rozrzedzanie śluzu i zwiększanie jego objętości, co pomaga złagodzić kaszel oraz ułatwia usuwanie wydzieliny z oskrzeli i tchawicy. Substancja ta należy do grupy leków wykrztuśnych i jest stosowana przede wszystkim w leczeniu objawów przeziębienia oraz infekcji dróg oddechowych, którym towarzyszy kaszel z trudną do usunięcia wydzieliną.
Profil bezpieczeństwa
Policzone z 2 preparatów jednoskładnikowych.
- Alkohol
- Ostrożnie
- Zgodna ocena w 1 z 2 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).
- Prowadzenie pojazdów
- Ostrożnie
- Zgodna ocena w 2 z 2 produktów.
- Dzieci
- Ostrożnie
- Zgodna ocena w 2 z 2 produktów.
- Niewydolność wątroby
- Ostrożnie
- Zgodna ocena w 1 z 2 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).
Brak skróconej oceny na poziomie produktów: seniorzy i niewydolność nerek.
Preparaty złożone (8) mogą posiadać inny profil bezpieczeństwa i nie wchodzą do tego zestawienia.
Preparaty zawierające gwajafenezynę
8 preparatów w 10 wariantach (2 jednoskładnikowe, 8 złożonych), zgrupowane z 12 pozwoleń w rejestrze.
10 wariantów w rejestrze
Postacie płynne doustne · doustnie3
Postacie stałe do przygotowania postaci płynnych · doustnie3
Tabletki o niemodyfikowanym uwalnianiu · doustnie4
Lista nie jest potwierdzeniem zamienności — moc, postać i droga podania bywają różne. Dopłata pochodzi z wykazu refundacyjnego i nie jest ceną detaliczną.
Interakcje z gwajafenezyną2
Zweryfikowanych: 0 z 2 par. Kolejność: najpierw zweryfikowane, potem najwyższy poziom istotności.
-
Jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zalegania wydzieliny i pogorszenia stanu pacjenta.
-
Niezalecane rutynowe łączenie leków sekretolitycznych, szczególnie przed nocnym spoczynkiem.
Gwajafenezyna może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami, zwłaszcza gdy jest stosowana w preparatach złożonych. Może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych (np. oznaczenia kwasu wanilinomigdałowego w moczu). Ostrożność należy zachować przy stosowaniu z lekami nasennymi, środkami zwiotczającymi mięśnie lub innymi preparatami zawierającymi składniki o podobnym działaniu.
Baza interakcji może nie obejmować wszystkich możliwych połączeń. Brak wyniku nie oznacza braku interakcji.
Wskazania2
Zestawienie wskazań zarejestrowanych w 2 z 2 jednoskładnikowych pozwoleń. Zakres zarejestrowanych wskazań może różnić się między produktami.
-
Kaszel 1 produkt
-
Kaszel z nadmierną ilością trudnej do odkrztuszenia wydzieliny zalegającej w oskrzelach 1 produkt
Preparaty złożone (8) są pominięte: ich wskazania dotyczą połączenia substancji, nie tej jednej. Znajdziesz je na kartach konkretnych preparatów.
Klasyfikacja ATC
- R Układ oddechowy
- R05 Leki stosowane w kaszlu i przeziębieniu
- R05C Podgrupa farmakologiczno-terapeutyczna
- R05CA Podgrupa chemiczna
- R05CA03 Substancja czynna
- Kody w preparatach złożonych
- N02BE51 · R03DA54 · R05X · N02BE71Kod preparatu złożonego opisuje połączenie substancji, nie tę cząsteczkę.
Inne substancje z grupy R05CA3
Ta sama grupa ATC nie oznacza bezpośredniej zamienności. Substancje z jednej podgrupy chemicznej różnią się dawkowaniem, interakcjami i zarejestrowanymi wskazaniami.
Przeciwwskazania
Stosowanie gwajafenezyny jest przeciwwskazane w przypadku uczulenia na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Inne ważne przeciwwskazania to: ciężkie zaburzenia wątroby lub nerek, niektóre choroby serca, jaskra, nadczynność tarczycy, cukrzyca, dzieci poniżej 6 lub 12 lat (w zależności od preparatu), a także przyjmowanie niektórych leków, np. inhibitorów MAO.
Środki ostrożności
Gwajafenezyna nie powinna być stosowana przez kobiety w ciąży i karmiące piersią, chyba że lekarz zaleci inaczej. W niektórych preparatach obecność alkoholu może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn. Substancja ta może być niewskazana dla osób starszych, pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek, a także dla osób z przewlekłymi chorobami układu oddechowego. Spożywanie alkoholu w trakcie stosowania gwajafenezyny może zwiększać ryzyko działań niepożądanych.
Ciąża i laktacja
Gwajafenezyna nie powinna być stosowana w czasie ciąży, chyba że lekarz uzna to za konieczne. W wielu preparatach jej stosowanie w ciąży jest przeciwwskazane.
Dzieci
Nie wszystkie preparaty z gwajafenezyną są odpowiednie dla dzieci. Najczęściej nie zaleca się jej stosowania u dzieci poniżej 6 lub 12 roku życia, w zależności od preparatu i jego składu.
Prowadzenie pojazdów
Niektóre preparaty z gwajafenezyną mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługę maszyn, szczególnie ze względu na obecność alkoholu lub możliwość wystąpienia senności i zawrotów głowy.
Jak działa
Gwajafenezyna rozrzedza śluz w drogach oddechowych, zwiększa jego objętość i pobudza jego wydzielanie, co ułatwia odkrztuszanie i łagodzi kaszel. Mechanizm działania polega na drażnieniu błony śluzowej żołądka lub bezpośrednim wpływie na gruczoły wydzielnicze, choć nie jest on do końca poznany.
Wskazania
- Leczenie kaszlu związanego z przeziębieniem i infekcjami dróg oddechowych
- Kaszel z nadmiarem trudnej do odkrztuszenia wydzieliny
- Objawowe leczenie przeziębienia, grypy, nieżytu nosa, bólu gardła (w połączeniach z innymi substancjami)
- Leczenie duszności i kaszlu w astmie, przewlekłym zapaleniu oskrzeli oraz przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (w połączeniu z teofiliną)
Dawkowanie
Najczęściej stosowane dawki syropu to 100-125 mg gwajafenezyny w 5 ml dla dzieci i dorosłych, podawane 3-4 razy dziennie. W przypadku tabletek lub preparatów złożonych, dawkowanie zależy od wieku pacjenta i składu leku. Dawkowanie należy dostosować do wieku oraz masy ciała, a preparat przyjmować zgodnie z zaleceniami na opakowaniu lub wskazaniami lekarza.
Dostępne postaci
- Syrop: 100 mg/5 ml, 125 mg/5 ml, 30 mg/5 ml (w połączeniu z teofiliną), 200 mg/5 ml (w połączeniu z innymi substancjami)
- Tabletki powlekane: 100 mg, 200 mg (z paracetamolem i innymi składnikami), 325 mg (w połączeniu z paracetamolem)
- Kapsułki twarde: 100 mg (w połączeniu z paracetamolem i fenylefryną)
- Proszek do sporządzania roztworu doustnego (saszetki): 200 mg, 100 mg (z paracetamolem i fenylefryną)
Gwajafenezyna występuje także w preparatach złożonych z innymi substancjami, takimi jak paracetamol, fenylefryna, dekstrometorfan, pseudoefedryna czy teofilina.
Działania niepożądane
- Nudności, wymioty, biegunka
- Bóle brzucha, uczucie dyskomfortu w żołądku
- Zawroty i bóle głowy
- Reakcje alergiczne: wysypka, pokrzywka, świąd
- Rzadziej: senność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, duszność
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania gwajafenezyny to najczęściej nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, senność lub zawroty głowy. W przypadku znacznego przedawkowania mogą pojawić się poważniejsze objawy, takie jak pobudzenie, dezorientacja, a nawet depresja oddechowa lub powstawanie kamieni nerkowych. W razie podejrzenia przedawkowania należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Nazwy i synonimy
- Nazwa łacińska (INN)
- guaifenesinum
- Nazwa angielska
- guaifenesin
- Synonimy
- Guaifenesin
Źródła i aktualność danych
-
Opis i farmakologia substancji akt. 28.07.2026
Centralna Baza Leków
Rekord z opisem.
-
Preparaty i skład akt. 17.09.2026
Rejestr Produktów Leczniczych (URPL) przez Centralną Bazę Leków
12 pozwoleń → 10 wariantów w 8 preparatach.
-
Refundacja akt. 17.09.2026
Obwieszczenie Ministra Zdrowia (wykaz leków refundowanych) przez Centralną Bazę Leków
Żaden z wariantów w rejestrze nie ma refundowanego opakowania.
-
Interakcje akt. 29.07.2026
Baza interakcji DrWidget (Centralna Baza Leków)
2 pary, w tym 0 zweryfikowanych.
-
Zagregowany profil bezpieczeństwa akt. 17.09.2026
Oceny produktowe z Centralnej Bazy Leków, liczone na tej stronie
Podstawa: 2 preparaty jednoskładnikowe (po jednym rekordzie na produkt); najszersze zagadnienie ma ocenę w 2 z nich. Warianty złożone (8) nie wchodzą do agregatu.
-
Zagregowane wskazania akt. 17.09.2026
Wskazania rejestracyjne produktów (Centralna Baza Leków), liczone na tej stronie
2 z 2 preparatów jednoskładnikowych ma zapisane wskazania rejestracyjne.
Informacje dotyczące konkretnego produktu należy weryfikować w jego aktualnej Charakterystyce Produktu Leczniczego.