Kwas hialuronowy

• Nadwrażliwość na hialuronian sodu lub inne składniki leku
• Alergia na białko pochodzenia drobiowego
• Ciężka niewydolność wątroby
• Aktywny stan zapalny lub zakażenie w miejscu planowanego podania (np. w stawie, w pęcherzu moczowym, na skórze) – do czasu jego wyleczenia
• Zmiany skórne o charakterze zakaźnym w miejscu aplikacji preparatów dermatologicznych
• W przypadku kropli do oczu – ostre infekcje powierzchni oka niewłaściwie leczone

Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania hialuronianu sodu u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Brak informacji na temat wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Nie są dostępne szczegółowe dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania u osób starszych oraz u pacjentów z niewydolnością nerek.

Hialuronian sodu stosowany miejscowo (krople do oczu, preparaty dopochwowe, żele i spraye skórne, preparaty donosowe) uznawany jest za substancję o bardzo dobrym profilu tolerancji. Działania niepożądane przy tych postaciach leku występują rzadko i mają zwykle łagodny, przemijający charakter. Podobnie wlewki dopęcherzowe są na ogół dobrze tolerowane przez pacjentów, a zgłaszane dolegliwości dotyczą głównie przejściowego dyskomfortu w obrębie dróg moczowych związanego z samym zabiegiem cewnikowania.

Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania hialuronianu sodu w ciąży.

Decyzję o zastosowaniu preparatów zawierających hialuronian sodu w ciąży i w okresie karmienia piersią podejmuje lekarz, oceniając indywidualnie stosunek korzyści do potencjalnego ryzyka. Preparaty stosowane miejscowo (krople do oczu, żele i globulki dopochwowe, preparaty donosowe i skórne) charakteryzują się minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym, jednak ich użycie w tych szczególnych sytuacjach powinno być każdorazowo konsultowane z lekarzem.

Brak szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania hialuronianu sodu u dzieci.

W wybranych wskazaniach – na przykład w zespole suchego oka, wspomaganiu gojenia ran i otarć skóry czy przy podrażnieniach błony śluzowej nosa – niektóre preparaty zawierające hialuronian sodu mogą być stosowane u dzieci po konsultacji z lekarzem, zgodnie z zaleceniami producenta danego preparatu.

Nie ma dostępnych informacji dotyczących wpływu hialuronianu sodu na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn.

W przypadku stosowania kropli do oczu należy jednak pamiętać, że bezpośrednio po zakropleniu może wystąpić krótkotrwałe zamglenie widzenia. Do czasu odzyskania pełnej ostrości wzroku nie zaleca się prowadzenia pojazdów ani obsługiwania urządzeń mechanicznych.

Hialuronian sodu to związek naturalnie występujący w chrząstce i płynie stawowym. Jego podanie pomaga przywrócić prawidłową lepkość płynu stawowego oraz wspiera procesy naprawcze chrząstki. Wykazuje również działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe.

Hialuronian sodu występuje powszechnie w organizmie człowieka – jest między innymi istotnym składnikiem macierzy zewnątrzkomórkowej, ciała szklistego oka, filmu łzowego, skóry oraz warstwy ochronnej glikozaminoglikanów wyścielającej pęcherz moczowy. Dzięki silnie higroskopijnym właściwościom wiąże duże ilości wody, co przekłada się na jego działanie nawilżające i wspomagające elastyczność tkanek. W okulistyce poprawia stabilność filmu łzowego i wspiera regenerację nabłonka rogówki oraz spojówki. W urologii uzupełnia ubytki warstwy glikozaminoglikanów urotelium, zmniejszając przepuszczalność ściany pęcherza dla substancji drażniących zawartych w moczu. W ginekologii nawilża błonę śluzową pochwy, poprawia jej elastyczność i wspomaga regenerację nabłonka. W dermatologii utrzymuje wilgotne środowisko rany, stymuluje migrację fibroblastów i keratynocytów oraz wpływa na angiogenezę, co przyspiesza procesy gojenia.

• Choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu
• Choroba zwyrodnieniowa innych dużych stawów (biodrowego, barkowego, skokowego), w których podanie dostawowe hialuronianu sodu wspomaga ruchomość i łagodzi dolegliwości bólowe
• Zespół suchego oka różnego pochodzenia – zarówno związany z wiekiem i zmianami hormonalnymi (np. u kobiet po menopauzie), jak i wywołany czynnikami środowiskowymi (praca przy komputerze, klimatyzacja, suche powietrze) oraz chorobami autoimmunologicznymi (np. zespół Sjögrena)
• Podrażnienia i dyskomfort oczu u osób noszących soczewki kontaktowe
• Wspomaganie regeneracji powierzchni oka po zabiegach okulistycznych (np. po laserowej korekcji wzroku, operacji zaćmy, usunięciu ciała obcego)
• Zastosowanie śródoperacyjne jako substancja wiskochirurgiczna podczas operacji zaćmy, jaskry, przeszczepu rogówki czy implantacji soczewek wewnątrzgałkowych
• Śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego i zespół bolesnego pęcherza (wlewki dopęcherzowe odbudowujące warstwę ochronną glikozaminoglikanów urotelium)
• Nawracające zakażenia układu moczowego oraz popromienne i krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego
• Atrofia pochwy i suchość pochwy, szczególnie u kobiet w okresie okołomenopauzalnym i po menopauzie, po porodzie, w trakcie laktacji oraz u pacjentek po chemio- i radioterapii
• Wspomaganie gojenia ran ostrych i przewlekłych, owrzodzeń (np. owrzodzeń żylnych podudzi, odleżyn), oparzeń oraz ran pooperacyjnych
• Wspomagająco w leczeniu podrażnień i suchości błony śluzowej nosa oraz gardła
• Zastosowania w medycynie estetycznej i dermatologii: uzupełnianie ubytków tkankowych, redukcja zmarszczek oraz poprawa jakości skóry

Najczęściej stosowana dawka to 20 mg (2 ml) podawane dostawowo raz w tygodniu przez 5 tygodni.

Dawkowanie hialuronianu sodu zależy od postaci leku oraz wskazania, w jakim jest stosowany. W przypadku kropli do oczu preparat zakrapla się zwykle 3–5 razy na dobę lub zgodnie z potrzebą, po jednej kropli do worka spojówkowego. Wlewki dopęcherzowe stosowane w leczeniu śródmiąższowego zapalenia pęcherza moczowego i zespołu bolesnego pęcherza podaje się najczęściej w schemacie: jedna instylacja roztworu z 40 mg hialuronianu sodu raz w tygodniu przez pierwsze 4–8 tygodni, a następnie co 1–4 tygodnie jako leczenie podtrzymujące. Globulki i żele dopochwowe aplikuje się zazwyczaj codziennie wieczorem przez kilka do kilkunastu dni, a następnie w schemacie podtrzymującym 1–3 razy w tygodniu. Preparaty do stosowania miejscowego na skórę oraz spraye do nosa stosuje się kilka razy dziennie zgodnie z zaleceniem producenta. Szczegółowe dawkowanie należy zawsze dopasować do konkretnego preparatu i wskazania, kierując się zaleceniami lekarza lub informacjami z ulotki.

• Roztwór do wstrzykiwań: 10 mg/ml, każda fiolka lub ampułkostrzykawka zawiera 20 mg hialuronianu sodu w 2 ml roztworu
• Krople do oczu w postaci roztworu o różnych stężeniach (najczęściej od 0,1% do 0,4%), dostępne w opakowaniach wielodawkowych oraz jednorazowych minimsach bez konserwantów
• Roztwory i żele do wlewek dopęcherzowych (np. 40 mg hialuronianu sodu w 50 ml roztworu), podawane przez cewnik przez urologa
• Globulki i żele dopochwowe zawierające hialuronian sodu, często w połączeniu z kwasem mlekowym lub glikogenem
• Preparaty do stosowania miejscowego na skórę (żele, kremy, spraye, opatrunki specjalistyczne) wspomagające gojenie ran, oparzeń i owrzodzeń
• Aerozole i spraye do nosa oraz gardła nawilżające błony śluzowe
• Roztwory wiskoelastyczne stosowane śródoperacyjnie podczas zabiegów okulistycznych

• Ból, wysięk, obrzęk, zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia
• Zapalenie stawu
• Reakcje nadwrażliwości, wysypka, świąd
• Rzadko infekcyjne zapalenie stawu
• Po zastosowaniu kropli do oczu: przejściowe pieczenie, uczucie kłucia, zamglenie widzenia bezpośrednio po aplikacji, łzawienie lub świąd
• Po wlewkach dopęcherzowych: uczucie parcia na mocz, dyskomfort w podbrzuszu, rzadko krwiomocz związany zwykle z samym zabiegiem cewnikowania
• Po zastosowaniu preparatów dopochwowych: uczucie ciepła, przejściowe pieczenie lub podrażnienie błony śluzowej, rzadko reakcje uczuleniowe
• Po zastosowaniu preparatów miejscowych na skórę: zaczerwienienie, świąd lub pieczenie w miejscu aplikacji

Dotychczas nie odnotowano przypadków przedawkowania hialuronianu sodu. W razie podejrzenia przedawkowania zaleca się kontakt z lekarzem.