Nystatyna to antybiotyk polienowy o działaniu przeciwgrzybiczym, który należy do grupy leków stosowanych w zakażeniach wywołanych przez drożdżaki, zwłaszcza z rodzaju Candida. Jej głównym zadaniem jest niszczenie grzybów odpowiedzialnych za zakażenia przewodu pokarmowego, jamy ustnej, pochwy oraz skóry i błon śluzowych. Lek ten działa miejscowo i nie wchłania się do krwi, dlatego jego działanie ogranicza się do miejsca podania.
Profil bezpieczeństwa
Policzone z 5 preparatów jednoskładnikowych.
- Ciąża
- Ostrożnie
- Zgodna ocena w 5 z 5 produktów.
- Alkohol
- Można
- Zgodna ocena w 1 z 5 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).
- Prowadzenie pojazdów
- Można
- Zgodna ocena w 2 z 5 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).
- Seniorzy
- Można
- Zgodna ocena w 2 z 5 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).
- Niewydolność wątroby
- Można
- Zgodna ocena w 1 z 5 produktów z dostępnymi danymi (pozostałe bez oceny).
Preparaty złożone (3) mogą posiadać inny profil bezpieczeństwa i nie wchodzą do tego zestawienia.
Preparaty zawierające nystatynę
7 preparatów w 9 wariantach (6 jednoskładnikowych, 3 złożone), zgrupowane z 9 pozwoleń w rejestrze.
9 wariantów w rejestrze
Kapsułki dopochwowe · dopochwowo3
Postacie płynne doustne · doustnie2
Postacie stałe do przygotowania postaci płynnych · doustnie2
Postacie stałe o zmodyfikowanym uwalnianiu · doustnie1
Preparaty do stosowania zewnętrznego · dopochwowo1
Lista nie jest potwierdzeniem zamienności — moc, postać i droga podania bywają różne. Dopłata pochodzi z wykazu refundacyjnego i nie jest ceną detaliczną.
Interakcje z nystatyną9
Zweryfikowanych: 2 z 9 par. Kolejność: najpierw zweryfikowane, potem najwyższy poziom istotności.
-
Niezalecane jednoczesne układowe stosowanie ze względu na ryzyko przedawkowania tolterodyny.
-
Monitorowanie kliniczne podczas jednoczesnego stosowania. Rozważenie modyfikacji dawkowania.
-
Jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.
-
Niezalecane jednoczesne stosowanie na skórę ze względu na możliwość zmniejszenia skuteczności leczenia przeciwgrzybiczego.
-
Niezalecane jednoczesne stosowanie ze względu na znaczące obniżenie efektu terapeutycznego nystatyny. Monitorowanie skuteczności leczenia w razie jednoczesnego stosowania.
-
Niezalecane jednoczesne stosowanie ze względu na możliwość zniesienia działania obu produktów i zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego.
-
Niezalecane jednoczesne stosowanie.
-
Kontrola kliniczna oraz badania laboratoryjne w kierunku działania immunosupresyjnego produktów kwasu mykofenolowego.
Pokaż pozostałe interakcje (1)
-
Połączenie może być korzystne w terapii przeciwgrzybiczej.
Nie są znane istotne interakcje nystatyny z innymi lekami.
Baza interakcji może nie obejmować wszystkich możliwych połączeń. Brak wyniku nie oznacza braku interakcji.
Wskazania14
Zestawienie wskazań zarejestrowanych w 5 z 5 jednoskładnikowych pozwoleń. Zakres zarejestrowanych wskazań może różnić się między produktami.
-
Drożdżyca jamy ustnej i gardła 1 produkt
-
Drożdżyca przewodu pokarmowego 1 produkt
-
Grzybica pochwy i sromu 1 produkt
-
Kandydoza inwazyjna 1 produkt
-
Kandydoza inwazyjna u noworodków o niskiej masie urodzeniowej 1 produkt
-
Leczenie grzybic przewodu pokarmowego 1 produkt
Pokaż wszystkie wskazania (8 więcej)
-
Leczenie wspomagające grzybic skóry i szpar międzypalcowych, grzybic paznokci, w drożdżycach i profilaktycznie 1 produkt
-
Pleśniawki 1 produkt
-
Profilaktyka u noworodków o masie urodzeniowej poniżej 1500 g 1 produkt
-
Profilaktyka u pacjentów leczonych dużymi dawkami antybiotyków lub kortykosteroidów 1 produkt
-
Profilaktyka u pacjentów przyjmujących duże dawki antybiotyków lub kortykosteroidów 1 produkt
-
Zakażenia drożdżakowe jamy ustnej, przełyku i przewodu pokarmowego 1 produkt
-
Zakażenia drożdżakowe jamy ustnej i gardła 1 produkt
-
Zakażenia drożdżakowe przewodu pokarmowego 1 produkt
Preparaty złożone (3) są pominięte: ich wskazania dotyczą połączenia substancji, nie tej jednej. Znajdziesz je na kartach konkretnych preparatów.
Klasyfikacja ATC
- A Przewód pokarmowy i metabolizm
- A07 Leki przeciwbiegunkowe oraz przeciwzapalne i przeciwzakaźne jelit
- A07A Podgrupa farmakologiczno-terapeutyczna
- A07AA Podgrupa chemiczna
- A07AA02 Substancja czynna
- Kody w preparatach jednoskładnikowych
- A07AA02 · G01AA01
- Kody w preparatach złożonych
- G01AX05 · G01AA51Kod preparatu złożonego opisuje połączenie substancji, nie tę cząsteczkę.
Inne substancje z grupy A07AA2
Ta sama grupa ATC nie oznacza bezpośredniej zamienności. Substancje z jednej podgrupy chemicznej różnią się dawkowaniem, interakcjami i zarejestrowanymi wskazaniami.
Przeciwwskazania
Nystatyny nie powinny stosować osoby uczulone na tę substancję lub na którykolwiek składnik leku.
Środki ostrożności
Nystatyna jest uznawana za lek bezpieczny i dobrze tolerowany, także przez osoby starsze oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Nie wchłania się do krwiobiegu, dlatego nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów czy obsługiwania maszyn. Nie są znane interakcje z alkoholem. W przypadku ciąży i karmienia piersią bezpieczeństwo stosowania powinno być ocenione indywidualnie przez lekarza.
Ciąża i laktacja
Stosowanie nystatyny w czasie ciąży powinno być zawsze ocenione przez lekarza. Lek nie wchłania się do krwiobiegu, co zmniejsza ryzyko ogólnoustrojowe.
Dzieci
Nystatyna jest szeroko stosowana u dzieci, zwłaszcza w postaci zawiesiny doustnej w leczeniu pleśniawek jamy ustnej. Nie zaleca się stosowania tabletek dojelitowych u małych dzieci.
Prowadzenie pojazdów
Nystatyna nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów ani obsługi maszyn.
Jak działa
Nystatyna działa poprzez wiązanie się z ergosterolem w błonie komórkowej grzybów, co prowadzi do uszkodzenia tej błony i śmierci komórki grzyba. Działa przede wszystkim na drożdżaki z rodzaju Candida.
Wskazania
- Leczenie grzybic przewodu pokarmowego, w tym jamy ustnej i przełyku
- Grzybica pochwy i sromu
- Profilaktyka zakażeń grzybiczych u pacjentów leczonych antybiotykami lub kortykosteroidami
Dawkowanie
Najczęściej stosowana dawka u dorosłych to 500 000 j.m. 4 razy na dobę (tabletki dojelitowe lub zawiesina doustna) lub 1 tabletka dopochwowa (100 000 j.m.) raz lub dwa razy dziennie. Dawkowanie i czas leczenia mogą się różnić w zależności od postaci leku oraz leczonego schorzenia.
Dostępne postaci
- Tabletki dojelitowe – 500 000 j.m.
- Granulat do sporządzenia zawiesiny doustnej i stosowania w jamie ustnej – 100 000 j.m./ml
- Zawiesina doustna – 100 000 IU/ml
- Tabletki dopochwowe – 100 000 j.m.
- Maść dopochwowa (w połączeniu z nifuratel) – 40 000 j.m./g
- Globulki dopochwowe (w połączeniu z nifuratel) – 200 000 j.m.
Nystatyna występuje zarówno jako pojedynczy składnik, jak i w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, np. z nifuratelem w maści i globulkach dopochwowych.
Działania niepożądane
- Nudności, wymioty, biegunka (rzadko)
- Reakcje alergiczne, np. wysypka, pokrzywka (rzadko)
- Miejscowe podrażnienie skóry i błon śluzowych (przy stosowaniu dopochwowym)
- Pieczenie, świąd pochwy (przy stosowaniu dopochwowym, bardzo rzadko)
Przedawkowanie
Przedawkowanie nystatyny jest bardzo mało prawdopodobne, ponieważ lek praktycznie nie wchłania się do krwi. W przypadku połknięcia dużej ilości leku, zaleca się działania mające na celu usunięcie go z organizmu, jak prowokowanie wymiotów czy płukanie żołądka.
Nazwy i synonimy
- Nazwa łacińska (INN)
- nystatinum
- Nazwa angielska
- nystatin
Źródła i aktualność danych
-
Opis i farmakologia substancji akt. 28.07.2026
Centralna Baza Leków
Rekord z opisem.
-
Preparaty i skład akt. 17.09.2026
Rejestr Produktów Leczniczych (URPL) przez Centralną Bazę Leków
9 pozwoleń → 9 wariantów w 7 preparatach.
-
Refundacja akt. 17.09.2026
Obwieszczenie Ministra Zdrowia (wykaz leków refundowanych) przez Centralną Bazę Leków
Żaden z wariantów w rejestrze nie ma refundowanego opakowania.
-
Interakcje akt. 29.07.2026
Baza interakcji DrWidget (Centralna Baza Leków)
9 par, w tym 2 zweryfikowanych.
-
Zagregowany profil bezpieczeństwa akt. 17.09.2026
Oceny produktowe z Centralnej Bazy Leków, liczone na tej stronie
Podstawa: 5 preparatów jednoskładnikowych (po jednym rekordzie na produkt); najszersze zagadnienie ma ocenę w 5 z nich. Warianty złożone (3) nie wchodzą do agregatu.
-
Zagregowane wskazania akt. 17.09.2026
Wskazania rejestracyjne produktów (Centralna Baza Leków), liczone na tej stronie
5 z 5 preparatów jednoskładnikowych ma zapisane wskazania rejestracyjne.
Informacje dotyczące konkretnego produktu należy weryfikować w jego aktualnej Charakterystyce Produktu Leczniczego.