Proksymetakaina
Synonimy: Chlorowodorek proksymetakainy
Proksymetakaina należy do grupy leków miejscowo znieczulających z grupy estrów. Jej głównym zadaniem jest czasowe blokowanie przewodzenia bodźców nerwowych w obrębie oka, co skutkuje szybkim i krótkotrwałym znieczuleniem powierzchniowym. Stosuje się ją przede wszystkim w okulistyce, zwłaszcza przed różnego rodzaju zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi na oku.
Profil bezpieczeństwa
Policzone z 1 preparatu jednoskładnikowego.
- Ciąża
- Ostrożnie
- Zgodna ocena w 1 z 1 produktu.
- Laktacja
- Ostrożnie
- Zgodna ocena w 1 z 1 produktu.
- Prowadzenie pojazdów
- Ostrożnie
- Zgodna ocena w 1 z 1 produktu.
Brak skróconej oceny na poziomie produktów: alkohol, dzieci, seniorzy, niewydolność nerek i niewydolność wątroby.
Zestawienie ocen produktowych, nie monografia substancji. O wydaniu rozstrzyga ChPL konkretnego preparatu.
Preparaty zawierające proksymetakainę
1 preparat w 1 wariancie (1 jednoskładnikowy, 0 złożonych), zgrupowane z 6 pozwoleń w rejestrze.
1 wariant w rejestrze
Krople do oczu · dospojówkowo1
Lista nie jest potwierdzeniem zamienności — moc, postać i droga podania bywają różne. Dopłata pochodzi z wykazu refundacyjnego i nie jest ceną detaliczną.
Interakcje z proksymetakainą21
Zweryfikowanych: 9 z 21 par. Kolejność: najpierw zweryfikowane, potem najwyższy poziom istotności.
-
Niezalecane jednoczesne stosowanie ze względu na ryzyko zaburzeń kardiologicznych i neurologicznych. Rozważenie modyfikacji dawkowania.
-
Unikanie jednoczesnego stosowania tych środków znieczulających w tym samym dniu.
-
Niezalecane. Jednoczesne stosowanie tylko w wyjątkowych przypadkach. Rozważenie modyfikacji dawkowania.
-
Odstęp czasowy pomiędzy podaniem kolejnych okulistycznych produktów leczniczych. Karbomer stosowany jako ostatni.
-
Uwzględnienie wydłużenia okresu znieczulenia. Rozważenie modyfikacji dawkowania.
-
Kontrola ciśnienia tętniczego i rytmu serca. Rozważenie modyfikacji dawkowania.
-
Monitorowanie głębokości blokady nerwowo-mięśniowej. Rozważenie modyfikacji dawkowania.
-
Rozważenie modyfikacji dawkowania.
Pokaż pozostałe interakcje (13)
-
Brak istotności klinicznej.
-
Jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności.
-
Monitorowanie parametrów sercowo-naczyniowych. Personel anestezjologiczny informowany o leczeniu doksepiną.
-
Jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności.
-
Niezalecane jednoczesne stosowanie u pacjentów z miastenią ze względu na ryzyko pogorszenia stanu klinicznego.
-
Niezalecane jednoczesne stosowanie ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.
-
Kontrola kliniczna ze względu na możliwość wzmocnienia działania obu substancji.
-
Odstęp między podaniem poszczególnych leków okulistycznych wynoszący co najmniej 15 minut.
-
Monitorowanie skuteczności leczenia pirydostygminą oraz obserwacja potencjalnych działań niepożądanych podczas jednoczesnego stosowania tych leków.
-
Kontrola kliniczna podczas jednoczesnego stosowania z lekami znieczulającymi miejscowo, szczególnie w trakcie zabiegów medycznych.
-
Monitorowanie pacjenta pod kątem objawów toksyczności podczas jednoczesnego stosowania ropiwakainy z innymi lekami miejscowo znieczulającymi.
-
Konsultacja lekarska przed jednoczesnym zastosowaniem z innymi produktami okulistycznymi.
-
Brak istotności klinicznej.
Nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących interakcji, jednak nie przewiduje się wystąpienia istotnych klinicznie interakcji. W przypadku stosowania kilku leków do oczu należy zachować co najmniej 5 minut przerwy pomiędzy podaniami.
Baza interakcji może nie obejmować wszystkich możliwych połączeń. Brak wyniku nie oznacza braku interakcji.
Wskazania1
Zestawienie wskazań zarejestrowanych w 1 z 1 jednoskładnikowych pozwoleń. Zakres zarejestrowanych wskazań może różnić się między produktami.
-
Znieczulenie powierzchniowe przed zabiegami okulistycznymi 1 produkt
Klasyfikacja ATC
- S Narządy zmysłów
- S01 Leki okulistyczne
- S01H Podgrupa farmakologiczno-terapeutyczna
- S01HA Podgrupa chemiczna
- S01HA04 Substancja czynna
Inne substancje z grupy S01HA1
Ta sama grupa ATC nie oznacza bezpośredniej zamienności. Substancje z jednej podgrupy chemicznej różnią się dawkowaniem, interakcjami i zarejestrowanymi wskazaniami.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na proksymetakainę lub jakąkolwiek substancję pomocniczą
- Bez nadzoru lekarza
- Podczas noszenia soczewek kontaktowych
- Nie należy stosować długotrwale
Środki ostrożności
Proksymetakaina nie powinna być stosowana przez kobiety w ciąży i matki karmiące bez konsultacji z lekarzem. Po zastosowaniu leku może wystąpić czasowe zaburzenie widzenia, co wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów oraz obsługiwania maszyn. Nie odnotowano istotnych interakcji z alkoholem. Ostrożność powinni zachować pacjenci z padaczką, chorobami serca, zaburzeniami oddychania oraz osoby starsze. Proksymetakaina powinna być stosowana ostrożnie u osób z niewydolnością nerek lub wątroby.
Ciąża i laktacja
Bezpieczeństwo stosowania proksymetakainy w ciąży nie zostało potwierdzone. O jej użyciu powinien decydować lekarz.
Dzieci
Stosowanie proksymetakainy u dzieci wymaga szczególnej ostrożności i powinno być zawsze nadzorowane przez lekarza.
Prowadzenie pojazdów
Po zastosowaniu proksymetakainy może wystąpić przejściowe zaburzenie widzenia, dlatego nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn do czasu ustąpienia tych objawów.
Jak działa
Proksymetakaina blokuje przewodzenie bodźców nerwowych we włóknach nerwowych oka, prowadząc do miejscowego znieczulenia. Efekt pojawia się już po 30 sekundach i utrzymuje się do 15 minut.
Wskazania
- Znieczulenie powierzchniowe przed zabiegami okulistycznymi, które wymagają szybkiego i krótkotrwałego znieczulenia, np. usuwanie zmętniałej soczewki, usuwanie szwów z rogówki
- Przygotowanie do pomiaru ciśnienia śródgałkowego
- Badania diagnostyczne, takie jak pobieranie wyskrobin ze spojówki czy usuwanie ciał obcych z oka
Dawkowanie
Najczęściej stosuje się jedną do dwóch kropli bezpośrednio przed zabiegiem okulistycznym. W przypadku niektórych zabiegów dawkę można powtórzyć co 5–10 minut, w zależności od potrzeby i czasu trwania procedury.
Dostępne postaci
- Krople do oczu, roztwór: 5 mg/ml proksymetakainy (w postaci chlorowodorku proksymetakainy)
Proksymetakaina występuje wyłącznie jako krople do oczu w postaci jałowego, izotonicznego roztworu wodnego. W składzie może się także znajdować substancja pomocnicza – benzalkoniowy chlorek.
Działania niepożądane
- Podrażnienie oka
- Pieczenie, kłucie lub zaczerwienienie spojówki
- Niewyraźne widzenie
- Rozszerzenie źrenicy
- Ból oka
- Reakcje alergiczne, w tym nadwrażliwość
- Zawroty głowy, omdlenia
- Obrzęk lub erozja rogówki
Przedawkowanie
W przypadku miejscowego przedawkowania proksymetakainy należy przepłukać oko letnią wodą. Po przypadkowym połknięciu mogą wystąpić objawy pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego, takie jak nerwowość, drżenia lub drgawki, a następnie zahamowanie czynności OUN. W razie przedawkowania konieczna jest szybka pomoc medyczna.
Nazwy i synonimy
- Nazwa łacińska (INN)
- proxymetacaini hydrochloridum
- Nazwa angielska
- proxymetacaine
- Synonimy
- Chlorowodorek proksymetakainy
Źródła i aktualność danych
-
Opis i farmakologia substancji akt. 28.07.2026
Centralna Baza Leków
Rekord z opisem.
-
Preparaty i skład akt. 20.09.2026
Rejestr Produktów Leczniczych (URPL) przez Centralną Bazę Leków
6 pozwoleń → 1 wariant w 1 preparacie.
-
Refundacja akt. 20.09.2026
Obwieszczenie Ministra Zdrowia (wykaz leków refundowanych) przez Centralną Bazę Leków
Żaden z wariantów w rejestrze nie ma refundowanego opakowania.
-
Interakcje akt. 29.07.2026
Baza interakcji DrWidget (Centralna Baza Leków)
21 par, w tym 9 zweryfikowanych.
-
Zagregowany profil bezpieczeństwa akt. 20.09.2026
Oceny produktowe z Centralnej Bazy Leków, liczone na tej stronie
Podstawa: 1 preparat jednoskładnikowy (po jednym rekordzie na produkt); najszersze zagadnienie ma ocenę w 1 z nich.
-
Zagregowane wskazania akt. 20.09.2026
Wskazania rejestracyjne produktów (Centralna Baza Leków), liczone na tej stronie
1 z 1 preparatów jednoskładnikowych ma zapisane wskazania rejestracyjne.
Informacje dotyczące konkretnego produktu należy weryfikować w jego aktualnej Charakterystyce Produktu Leczniczego.