Ceftriakson

• U osób z uczuleniem na cefalosporyny lub inne antybiotyki beta-laktamowe
• U wcześniaków do 41 tygodnia życia (wiek ciążowy + wiek po urodzeniu)
• U noworodków z żółtaczką, hiperbilirubinemią, hipoalbuminemią lub kwasicą
• U noworodków, u których konieczne jest leczenie preparatami wapnia

Przeciwwskazania obejmują także niektóre przypadki związane z podawaniem lidokainy.

Ceftriakson może być stosowany u kobiet w ciąży tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko. Lek przenika do mleka matki w małych ilościach i nie powinien mieć istotnego wpływu na karmione dziecko, ale zaleca się ostrożność.

Może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów – szczególnie jeśli pojawią się zawroty głowy lub inne objawy neurologiczne. Osoby starsze oraz pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby zazwyczaj nie wymagają zmiany dawkowania, o ile nie występują ciężkie zaburzenia obu tych narządów.

Nie wykazano istotnych interakcji z alkoholem, ale lek może wchodzić w reakcje z innymi preparatami, szczególnie zawierającymi wapń.

Lek może być stosowany u kobiet w ciąży tylko w sytuacjach, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. W badaniach na zwierzętach nie wykazano szkodliwego wpływu na ciążę.

Ceftriakson jest stosowany u dzieci, w tym noworodków, jednak u najmłodszych pacjentów obowiązują szczególne przeciwwskazania i ograniczenia. Dawkowanie ustala lekarz na podstawie masy ciała i wieku dziecka.

Podczas stosowania ceftriaksonu mogą pojawić się objawy, które wpływają na zdolność prowadzenia pojazdów, np. zawroty głowy. Zaleca się ostrożność podczas prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn.

Ceftriakson działa poprzez blokowanie syntezy ściany komórkowej bakterii, co prowadzi do ich obumarcia. Działa na wiele różnych szczepów bakterii, w tym na bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne.

• Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
• Pozaszpitalne i szpitalne zapalenie płuc
• Ostre zapalenie ucha środkowego
• Zakażenia jamy brzusznej
• Zakażenia dróg moczowych, także powikłane
• Zakażenia kości i stawów
• Zakażenia skóry i tkanek miękkich
• Rzeżączka, kiła
• Bakteryjne zapalenie wsierdzia

Ceftriakson stosuje się także w innych zakażeniach wymagających antybiotykoterapii dożylnej.

Typowe dawki dla dorosłych i dzieci powyżej 12 lat to 1–2 g raz na dobę, podawane dożylnie lub domięśniowo. W cięższych zakażeniach dawka może być zwiększona do 4 g na dobę. U dzieci dawki są wyliczane na kilogram masy ciała. Czas trwania leczenia i dawka zależą od rodzaju i ciężkości zakażenia.

• Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji (dożylnej lub domięśniowej): fiolki zawierające 1 g lub 2 g ceftriaksonu sodowego.
• Każda fiolka 1 g zawiera ok. 82-83 mg sodu; fiolka 2 g zawiera ok. 164-166 mg sodu.
• Niektóre preparaty pozwalają na podanie leku z lidokainą w przypadku iniekcji domięśniowych (roztwór lidokainy nie jest stosowany dożylnie).

Ceftriakson występuje wyłącznie jako lek do podania pozajelitowego i nie jest dostępny w formie tabletek czy syropów.

• Biegunka, nudności, wymioty
• Wysypka, świąd skóry
• Ból i obrzęk w miejscu podania
• Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
• Zmiany w morfologii krwi (np. spadek liczby białych krwinek, płytek krwi)

Rzadziej mogą wystąpić reakcje alergiczne, powstawanie osadów w nerkach lub pęcherzyku żółciowym, a także ciężkie reakcje skórne.

Przedawkowanie może prowadzić do nudności, wymiotów i biegunki. Nie istnieje specyficzna odtrutka, a leczenie polega na łagodzeniu objawów. Hemodializa nie jest skuteczna w usuwaniu ceftriaksonu z organizmu.